PARKU ARKEOLOGJIK BUTRINT
Butrinti është një nga ato vende ku koha duket se ndalon për të treguar historinë e saj. I vendosur në jug të Shqipërisë, në një peizazh të gjelbër dhe të qetë pranë liqenit dhe detit, ky park arkeologjik nuk është thjesht një grumbull gurësh të lashtë, por një dëshmi e gjallë e qytetërimeve që kanë lënë gjurmë gjatë mijëvjeçarëve. Vizituesi, sapo shkel në portat e tij, hyn në një udhëtim ku gërshetohen legjenda, arkitekturë dhe arti i kohërave të shkuara.
Butrinti ka qenë një qytet i rëndësishëm në antikitet, me rrënjë të hershme ilire dhe greke, më pas pjesë e botës romake, për të kaluar nën ndikimin bizantin e më vonë edhe të venedikasve. Çdo epokë ka lënë shenjën e vet, duke e bërë sot një mozaik unik kulturash dhe periudhash historike. Amfiteatri, një nga monumentet më të njohura, ruan ende elegancën e gurëve të tij, që dikur mbledhnin komunitetin në shfaqje e festa publike. Bazilika e hershme paleokristiane, një nga më të mëdhatë në rajon, të tregon për shpërndarjen e hershme të krishterimit. Mozaikët e ruajtur, me simbole gjeometrike dhe motive mitologjike, flasin për një art të hollë që i përket një qytetërimi të sofistikuar. Porta e Luanit, me gurët e mëdhenj të skalitur, mbetet një simbol i fuqisë dhe madhështisë së lashtësisë, ndërsa fortifikimet e venedikasve sjellin një shtresë tjetër të këtij rrëfimi historik.
Por Butrinti nuk është thjesht një muze në natyrë. Ai është një vend ku ndërthuren natyra dhe historia. Lagunat dhe pylli mesdhetar, me bimësi të dendur dhe pasuri faunistikë, i japin një dimension tjetër vizitës, duke e bërë përvojën jo vetëm arkeologjike, por edhe estetike dhe shpirtërore. Ky bashkëjetim i mrekullueshëm mes njeriut dhe natyrës është një nga arsyet pse Butrinti është shpallur nga UNESCO si pjesë e Trashëgimisë Botërore.
Nga pikëpamja kulturore e historike, Butrinti është një libër i hapur i identitetit të shqiptarëve dhe i historisë së Mesdheut. Ai dëshmon për lidhjet që ky territor ka pasur me botën klasike, për ndërthurjen e qytetërimeve dhe për vazhdimësinë e jetës njerëzore në këtë hapësirë për më shumë se dy mijë vjet. Një vizitë në Butrint është një rikthim në fillesat e kulturës, ku shohim se si arti, feja, arkitektura dhe politika kanë bashkëjetuar duke formuar një trashëgimi që sot na përket të gjithëve.
Ndërkaq, impakti turistik i Butrintit është po aq i madh sa edhe vlera e tij historike. Sot ai është një nga atraksionet më të vizituara të Shqipërisë, duke tërhequr vizitorë nga e gjithë bota. Çdo vit mijëra turistë zbresin në rrugët e gurta të qytetit antik, duke e kthyer Butrintin jo vetëm në një pasuri të pakontestueshme kulturore, por edhe në një motor zhvillimi për turizmin shqiptar. Ai është një kartolinë e gjallë e vendit, një urë që lidh Shqipërinë me historinë e Mesdheut dhe një shembull i asaj se si trashëgimia mund të shërbejë si forcë për identitet, për zhvillim ekonomik dhe për promovimin ndërkombëtar të kulturës sonë.
Butrinti është një thesar që nuk e njeh kohën, një vend që frymëzon historianët, artistët, studiuesit, por edhe vizitorin e thjeshtë që kërkon të ndiejë hijeshinë e një bote të humbur, ende të gjallë në gurë, ujëra dhe pyje. Ai mbetet jo vetëm një nga parqet dhe monumentet më të njohura të Shqipërisë, por edhe një pasqyrë e shpirtit të saj kulturor, që vazhdon të rrezatojë vlera përtej kufijve kombëtarë.













