Manastiri i 40 Shenjtoreve është një nga monumentet më të njohura të trashëgimisë kulturore dhe fetare në Shqipëri. Ai ndodhet mbi një kodër dominuese përballë qytetit të Sarandës, në një lartësi rreth 4 km larg nga qendra e saj, duke ofruar një pamje të mrekullueshme mbi gjithë gjirin e Sarandës dhe ishullin e Korfuzit.
I ndërtuar në shekullin VI pas Krishtit, ky manastir i kushtohet 40 martirëve të Sebastes, ushtarë romakë që u martirizuan për besimin e tyre të krishterë. Struktura fillestare ishte një kompleks i madh me bazilikë të tipit bizantin, korridore të gjata, ambiente për murgjit dhe hapësira për pelegrinët. Muret e trashë prej guri, apsida e gjerë dhe fresket e brendshme e bënin një ndër manastiret më të rëndësishme të Mesjetës në rajon.
Në shekuj, manastiri ka kaluar disa herë shkatërrime dhe rindërtime, duke u dëmtuar rëndë gjatë Luftës së Dytë Botërore. Megjithatë, rrënojat e tij madhështore ruajnë ende gjurmë të arkitekturës bizantine dhe atmosferën e shenjtë që ka frymëzuar pelegrinët ndër shekuj.
Sot, Manastiri i 40 Shenjtoreve është një destinacion i rëndësishëm turistik dhe kulturor, pjesë e identitetit historik të Sarandës. Vizitorët mund të eksplorojnë rrënojat, të admirojnë pamjet panoramike dhe të ndiejnë lidhjen me një nga qendrat më të hershme të krishterimit në jug të Shqipërisë.
