MUZEU ARKEOLOGJIK I DURRËSIT
Muzeu Arkeologjik i Durrësit u themelua në mars të vitit 1951 nga Vangjel Toçi dhe shërben si një nga institucionet kryesore për ruajtjen dhe ekspozimin e trashëgimisë arkeologjike të qytetit më të lashtë të Mesdheut shqiptar. Fillimisht, ekspozita vendosej në një vilë dykatëshe, ndërsa që nga viti 1999 koleksionet u transferuan në godinën e re të muzeut, e ndërtuar në vitet 1980, për të ofruar hapësira më të përshtatshme për ruajtjen dhe prezantimin e artefakteve.
Muzeu ka një koleksion të pasur prej rreth 3,200 objekteve, që përfshijnë periudha të ndryshme historike:
- Periudha Prehistorike: Artefakte nga 3,000 vite më parë, përfshirë sopata bronxi dhe koka çekiçësh prej guri, që dëshmojnë banim autokton në këtë zonë.
- Periudha Helenistike: Objekte qeramike të zbukuruara me figura, të gjetura kryesisht pranë varreve antike, tregues të zhvillimit kulturor dhe ekonomik të qytetit.
- Periudha Romake: Monedha dhe objekte që dëshmojnë zhvillimin urban dhe tregtar të Durrësit gjatë sundimit romak.
Në nëntor të vitit 2019, Muzeu pësoi dëme nga tërmeti dhe u përzgjodh për restaurim përmes projektit EU4Culture, i financuar nga Bashkimi Evropian dhe zbatuar nga UNOPS në bashkëpunim me Ministrinë e Ekonomisë, Kulturës dhe Inovacionit. Restaurimi përfshin konsolidimin strukturor, modernizimin e sistemit elektrik, mekanik dhe HVAC, rikonstruksionin e ekspozitave, instalimin e ashensorit të ri, shkallëve të emergjencës dhe ndërtimin e objekteve ndihmëse për ruajtjen e artefakteve.
Linja muzeale e re ndërton një rrëfim që i jep vizitorit mundësinë të kuptojë historinë e Durrësit nëpërmjet tre funksioneve kryesore: kuptimit, strukturës dhe kontekstit ndërveprues. Koleksioni i ekspozitës përhershme është riorganizuar sipas periudhave dhe temave, duke përfshirë gjeografinë dhe mjedisin, zhvillimin parahistorik, koloninë dhe marrëdhëniet e saj, transformimet urbane, ekonominë dhe tregtinë, si dhe ndikimin e fesë dhe artit në jetën shoqërore.
Ekspozita e re në katin përdhes dhe të parë ofron një përvojë gjithëpërfshirëse dhe multimediale për vizitorët, duke i dhënë mundësinë të eksplorojnë jo vetëm historinë dhe arkitekturën e qytetit, por edhe jetën e përditshme, zhvillimet politike dhe ekonomike, si dhe traditat dhe zakonet e qytetit mesdhetar.


